Reba.ir مذهبی فرهنگی - مطالب نهج البلاغه

سه حدیث از امام علی (ع) درباره آزادی

 

1-چرا بردگی دیگران !؟

لا تَكُنْ عَبْدَ غَیْرِكَ وَ قَدْ جَعَلَكَ اللّهُ حُرّاً.(34)

بنده دیگران مباش ، در حالى كه خداوند تو را آزاد آفریده است .

منبع:
نهج البلاغه ، ن 31، ص 929.

2-ارزش آزادگی

اَلْجُوعُ خَیْرٌ مِنَ الْخُضُوعِ.(35)

 [تحمّل ] گرسنگى از خضوع [در برابر دیگران ] بهتر است .

منبع:
شرح غررالحكم ، ج 1، ص 378.

3-اعتدال نفس

وَ لا تـُرَخِّصـُوا لاَِنـْفـُسـِكـُمْ. فـَتـَذْهـَبَ بِكُمُ الرُّخَصُ مَذاهِبَ الظَّلَمَةِ. وَ لا تُدَاهِنُوا فَیَهْجُمَ بِكُمُ الاِْدْهَانُ عَلَى الْمَعْصِیَةِ.(36)

بـه خـود بـیـش از حـد آزادى مـدهـیـد كـه این شما را به ستمگرى مى كشاند، و آن قدر هم مداهنه و سستى نورزید كه سستى شما را به معصیت (مصیبت ) مى كشاند

منبع:
نهج البلاغه ، خ 85، ص 206.

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 3 تیر 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات، نهج البلاغه،     | نظرات()

چهار حدیث درباره آزمندی

بردگی آزمند

اَلْحَریصُ عَبْدُ الْمَطامِعِ.(46)

* * *

انسان حریص ، برده آزمندى ها [ى خود] است .

* * *

منبع:
شرح غررالحكم ، ج 1، ص 165.

فرجام آزمندی

اَلطّامِعُ فى وَثاقِ الذُّلِّ.(47)

* * *

شخص آزمند، در بند خوارى است .

* * *

منبع:
نهج البلاغه ، ح 217، ص 1186. .

همیشه فقیر

اَلْحَریصُ فَقیرٌ وَلَوْ مَلَكَ الدُّنْیا بِحَذافیرِها.(48)

* * *

آزمند همواره فقیر است هر چند تمام دنیا را مالك شود.

* * *

منبع:
شرح غررالحكم ، ج 2، ص 39.

خطر بی خردی

اَكْثَرُ مَصارِعِ الْعُقُولُ تَحْتَ بُرُوقِ الْمَطامِعِ.(49)

* * *

لغزشگاه خرد، بیشتر در زیر برق طمع است .

* * *

منبع:
نهج البلاغه ، ح 210.

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 3 تیر 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات، نهج البلاغه،     | نظرات()

4 حدیث درباره دروغ از امام علی (ع)

 

پرهیز از دروغ

جَانِبُوا الْكَذِبَ فَإِنَّهُ مُجَانِبٌ لِلاِْیمانِ.(513)

* * *

از دروغ دورى كنید كه با ایمان ناسازگار است .

* * *

منبع:
نهج البلاغه ، خ 85، ص 208.

سرانجام راستگو و دروغگو

الصَّادِقُ عَلَى شَفَا مَنْجَاةٍ وَ كَرَامَةٍ، وَالْكَاذِبُ عَلى شَرَفِ مَهْوَاةٍ وَ مَهَانَةٍ.(514)

* * *

راستگو در مسیر نجات و بزرگوارى و دروغگو بر لب پرتگاه سقوط و خوارى قرار گرفته است .

* * *

منبع:
نهج البلاغه ، خ 85، ص 208.

ماهیّت دروغگویی

اَلْكِذْبُ مَهانَةٌ وَ خِیانَةُ.(515)

* * *

دروغگویى ، خوارى و خیانت است .

* * *

منبع:
ـ شرح غررالحكم ، ج 1، ص 179.

نشانه سخن دروغ

اَمْرانِ لایَنْفَكّانِ مِنَ الْكَذِبِ: كَثْرَةُالْمَواعیدِ، و شِدَّةُ الاِْعْتِذارِ(516)

* * *

دو چیز از دروغ جدا نمى شود: وعده هاى زیاد و پوزش هاى پیاپى و [همراه با تاءكید]

* * *

منبع:
شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحدید، ج 20، ص 287 .

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 2 تیر 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: نهج البلاغه، احادیث و روایات،     | نظرات()

دفاع امام علی از مومن در قیامت

 

الْعَمَلَ الْعَمَلَ، ثُمَّ النِّهَایَةَ النِّهَایَةَ، وَالاِْسْتِقَامَةَ الاِسْتِقَامَةَ، ثُمَّ الصَّبْرَ الصَّبْرَ،وَالْوَرَعَ الْوَرَعَ! «إِنَّ لَكُمْ نِهَایَةً فَانْتَهُوا إِلَى نِهَایَتِكُمْ»...

امیرالمؤمنین علیه السلام در بخشى از خطبه (176) به بیان این حقیقت مى پردازد كه هدف نهایى نزول قرآن، عمل كردن به آن بوده است; نه تنها تلاوت و قرائت ; مى فرماید: «عمل كنید، عمل كنید ; سپس به پایان رسانید، به پایان رسانید، اعتدال، اعتدال ; سپس شكیبایى، شكیبایى ; و پارسایى، پارسایى».

این مراحل پنج گانه كه امام(علیه السلام) در این گفتار كوتاه بیان فرموده است، در حقیقت عصاره برنامه سیر و سلوك الى الله و تكامل انسان مطرح شده است.نخست، انسان باید به سراغ برنامه هاى عملى برود، سپس آن ها را نیمه كاره نگذارد و به انتها برساند و در ضمن، مراقب باشد كه از راه راست منحرف نشود و بعد از آن در برابر هواى نفس و وسوسه هاى شیطان صبر و شكیبایى به خرج دهد و از این مرحله نیز فراتر برود; ورع و پارسایى در برابر شبهات نیز به كار بندد و به این ترتیب به سرمنزل مقصود برسد.در ادامه این سخن به هدف دار بودن برنامه هاى پنج گانه ذكر شده و نشانه وصول به این هدف اشاره كرده، مى فرماید: «براى شما پایان و مقصدى است ; خود را به آن برسانید و براى شما نشانه اى قرار داده شده; به وسیله آن راه را پیدا كنید و اسلام هدفى دارد به هدف آن برسید».

امام(علیه السلام) در این عبارت به نكته مهمى اشاره مى كند و آن هدفدار بودن زندگى انسان و همچنین هدفمند بودن برنامه هاى دینى است.

خداوند ما را بیهوده نیافرید و برنامه هاى تشریعى الهى یقیناً مقصد مهمى را دنبال مى كند و آن، سعادت انسان در دنیا و آخرت است.

امام(علیه السلام) مى فرماید: بكوشید تا به این هدف نایل شوید.

مبادا در میان راه غافل شوید و توقف كنید و به سر منزل مقصود نرسید ; چه این كه نشانه هاى راه، روشن و برنامه ها حساب شده است.

و در پایان این قطعه به صورت یك نتیجه گیرى روشن مى فرماید: «با انجام دادن فرایضى كه خدا بر شماست و وظایفى كه براى شما تبیین كرده، حق او را ادا كنید كه (اگر چنین كنید) من مدافع شما در روز قیامت خواهم بود!».

منظور از «شاهد» این است كه امام(علیه السلام) در قیامت بر اعمال نیك و اداى حقوق الهى و استقامت آن ها در راه هدف و صبر و ورع و تقوا گواهى مى دهد و منظور از «حجیج» این است كه در پاسخ سؤالاتى كه فرشتگان الهى در دادگاه عدل خدا مطرح مى كنند من از طرف شما جوابگو خواهم بود!

منبع: معارف نهج البلاغه،  جلد 6، صفحه 563.


تنظیم برای تبیان: گروه دین و اندیشه_شکوری

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 17 خرداد 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: نهج البلاغه،     | نظرات()

نگاه نهج‏ البلاغه به نوجوانان

حسن قریشى كرین

مقدّمه

دوره نوجوانى حساس‏ترین و با اهمیت‏ترین دوران زندگى انسان است كه معمولاً بین سنین 12 الى 18 سالگى مى‏باشد. در این دوره فرد نه كودك و نه هنوز به درستى بالغ شده است و دوره بحرانى زندگى خود را مى‏گذراند كه گاهى رفتار و اعمال كودكانه او موجب آزار بزرگترها و گاهى رفتار عاقلانه او باعث تحسین و تعجّب آنها مى‏شود.

نوجوان در سنینى قرار دارد كه به درستى نمى‏داند چه باید بكند؟ كدام شیوه را در زندگى خود برگزیند؟ برخى بزرگترها به او مى‏گویند: تو هنوز بچّه‏اى! گاهى دیگران به او مى‏گویند: تو دیگر بزرگ شده‏اى چرا كار بچّه‏گانه از تو سر مى‏زند؟ او خود را در این امر و نهى، سرزنش و عتاب، حیران مى‏بیند.

مراحل رشد

دوره نوجوانى به سه مرحله تقسیم مى‏شود:

1. مرحله قبل از بلوغ: كه هنوز فرد در این مرحله احساس كودكى مى‏كند و به تدریج صفات بلوغ شروع به ظاهر شدن مى‏كند.

2. مرحله بلوغ: كه بین مرحله كودكى و نوجوانى قرار دارد. معیارهاى بلوغ در این مرحله ظاهر مى‏شود و بیشترین تغییر جنسى صورت مى‏گیرد و بر والدین و مربیان لازم است در این مرحله عنایت ویژه‏اى به نوجوان نمایند و راهنمایى‏هاى لازم را نسبت به او دریغ ننمایند و نوجوان را از نظر فكرى یارى دهند. چون آنان براى رشد روانى و سازندگى خود، نیازمند هدایت و راهنمایى مربیان صالح و اندیشمند هستند تا چگونه زیستن را بیاموزند و هویت خود را دریابند و از بروز اعمال ناهنجار در برابر حوادث به وجود آمده جلوگیرى نمایند.

3. مرحله بعد از بلوغ: كه شخصیت نوجوان تا حدّى در این مرحله شكل گرفته و انتخاب دوست، شغل، رشته تحصیلى و... بهترین همدم او در زندگى است.

نوجوان در این مرحله با تغییراتى روبه‏روست كه از جمله آن، رشد بى‏تناسب اعضا و اندامهاست كه گاهى نمى‏تواند بر اندامهاى خود مسلّط شود. پر انرژى، پر سر و صدا و شلوغ، كم‏حوصلگى، سركش و طاغى و ناآرام بودن، دوستدار احترام به شخصیت و استقبال از راهنمایى‏هاى دیگران، از دیگر ویژگى‏هاى اوست.

نوشته شده در تاریخ جمعه 8 خرداد 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: نهج البلاغه،     | نظرات()

مقام و شخصیت زن از دیدگاه نهج البلاغه

حجة الاسلام و المسلمین عباسعلى عمید زنجانى‏

«الحمد للَّه الّذى جعلنا من نفس واحدة و خلق منها زوجها و بثّ منهما رجالا كثیرا و نساء و الصّلاة و السّلام على اشرف بریّته و خاتم أنبیائه حبیب اله العالمین ابى القاسم محمّد (ص) و على آله الطّیّبین الطّاهرین المعصومین.

با درود به محضر امام امت و با درود به رزمندگان سلحشورمان در جبهه‏هاى شرف و اسلام و با درود به رزمندگان غیور و افتخار آفرینمان و با درود به ارواح پاك شهداى اسلام و شهداى گلگون كفن جنگ تحمیلى.

موضوع سخن ما مقام و شخصیت زن از دیدگاه نهج البلاغه است.

یكى از دوستان، ضمن توصیه و تأكید مى‏گفت: در بحثمان در این زمینه توجه داشته باشید كه جمعى از خانمها در محفل و مجلس شركت دارند. من از همین نكته سخنم را آغاز مى‏كنم كه گویى مسأله زن در نهج البلاغه آن چنان نیست كه بتوان بى‏پرده و باز آن را مطرح كرد چنانكه حتى خودیها نیز باور كرده‏اند كه زن در نهج البلاغه آن چنان كه باید مطرح شود مورد توجه قرار نگرفته، و احیانا سخن دشمنان را به نظر مى‏آورد كه آنچه در نهج البلاغه در این باره آمده است با كرامت زن، با مقام انسانى زن، متناسب نیست. البته اگر ما با این دید مسئله را بررسى كنیم، دشوار است كه بتوانیم به نتیجه برسیم. اما خوشبختانه، بحث به مقدار لازم شكافته شده و ماآن چنان آمادگى را داریم كه موضوع را به دور از جوّهاى انحرافى دنبال كنیم. قبل از آن كه سخنان امام بزرگ (ع) را در زمینه مقام و شخصیت زن مطرح كنم، ناگزیرم چند موضوع را تذكر بدهم.

نوشته شده در تاریخ جمعه 8 خرداد 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: نهج البلاغه،     | نظرات()

سیاست در نهج البلاغه

استاد فخر الدین حجازى‏

گفتم از موج این دانش الهى، قطره‏اى برگیرم به توان خویش، و بر تشنگان عرضه بدارم. اما عظمت موج و عمق حقایق این بحر زخّار، چنان بود كه محو تماشایم كرد.

آنچه امروز بیش از هر چیز در دنیا مطرح است، سیاست است اداره امور مردم، یا تجاوز به حقوق آنها بر اساس استكبار، رفاه یا فساد. باید دید حاكم كل و حكیم جاودانه، على متعالى (ع)، سیاست را از چه منهج و مدرجى مى‏نگرد و چگونه هندسه‏اش را ترسیم مى‏كند.

سیاست نهج البلاغه یك حقیقت مبنایى و ژرف است، بنیان است، بنیاد است، انفجارى خلاق است و پویا است. اگر سیاست سیاستمداران روز را حتى از فریب طبیعیشان هم بركنار بدانیم، تنها شامل مدیریت و پاسخگویى به نیازهاست.

اما حكومت على (ع) حكومت دیگرى است، حكومت على (ع) از هرگونه نقش سیاستى كه در متن مجتمع انسان ترسیم شود، مفهومى والاتر دارد. على (ع) مى‏گوید: من راه آسمانها را از راه زمین بهتر مى‏دانم.

نوشته شده در تاریخ جمعه 8 خرداد 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: نهج البلاغه،     | نظرات()

105 مقاله درباره ی نهج البلاغه

1- پیمانها و معاهدات در نهج‏البلاغه جدید
2- رهبرى صالح از دیدگاه نهج‏البلاغه جدید
3- سیرى در كتابشناختى نهج‏البلاغه جدید
4- سیماى اخلاقى رهبر در آیینه نهج البلاغه جدید
5- على (ع) بزرگترین خطیب تاریخ جدید
6- محقق طباطبایى و كتاب گرانسنگ «نهج‏البلاغه عبرالقرون‏» جدید
7- نقش رهبرى در اشراف بر شئون جامعه جدید
8- نقش نهج البلاغه در فقه اسلامى جدید
9- نهج البلاغه، منشور جاودان جدید
10- آشنایى‌ با شرح‌ ابن‌ مَیثَم‌ بحرانى‌ بر نهج‌البلاغه‌ جدید

نوشته شده در تاریخ جمعه 8 خرداد 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: نهج البلاغه،     | نظرات()

مشتركات قرآن و نهج البلاغه 1

نهج البلاغه

 

قرآن كتاب هدایت و روشنگری است و نهج‌البلاغه نیز تالی تلو قرآن كریم می‌باشد. محتوای این گوهر گرانبها، همواره به دنبال یك هدف مشترك می‌باشند.

مطالب و موضوعاتی كه در قرآن و نهج البلاغه به طور مساوی و با یك مضمون بیان شده است عبارتند از:

1ـ حمد و ستایش خداوند

قرآن مجید و نهج البلاغه‌ی شریف، بعد از تسمیه با كلمه «الحمدلله»آغاز می‌شوند كه عین این كلمه بیست و دو مورد در قرآن و سی و یك مورد در نهج‌البلاغه آورده شده است؛ به علاوه تركیب‌های دیگری كه مفید این معنی باشد، بیشتر از این مقدار است تا دستوری باشد برای مردم كه در ابتدای خطابة خود، منعم و رازق خویش را ستایش كنند و متذكّر عظمت و جلال او در ضمن صفاتی كه بعد از این كلمه بیان می‌شود، بشوند؛ چنانكه علی ـ علیه السَلام ـ می‌فرماید: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَ الْحَمْدَ مِفْتاحاً لِذِكْرِهِ.»[1] یعنی سپاس سزاوار خداوندی است كه سپاسگزاری را كلیدی جهت یادآوری خود قرار داد.

و چون علمای بیان الف و لام كلمه «الحمدلله»را استغراقیه و لام جر را مفید اختصاص دانسته‌اند، معنی این كلمه این است: «به طور كلی هر گونه ستایش مختص خداوند است».

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 31 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: نهج البلاغه، قرآن كریم،     | نظرات()

کدام طرف راست می‌گوید؟

تمریناتی جهت تقویت تمرکز

مَا اختَلَفَ دَعوَتان اِلا کَانَت اَحَدهما ضَلالَة     نهج الابلاغه،حکمت 183

هرگاه در موضوعی دو ادعای مختلف وجود داشته باشد، ناچار، یکی از آن دو، نادرست (باطل) است.

 

بسیار دیده می‌شود که دو شخص، یا دو گروه، بر سر یک مسأله اختلاف دارند. به این معنی که هر کدام، در مورد آن مسأله، ادعایی دارد که با ادعای دیگری مخالف است، و هر یک نیز، ادعای خود را صحیح و برحق می‌داند و ادعای دیگری را غلط و باطل می‌شمارد.

اما، از آنجا که همیشه حق یگانه است، و هر چیزی که برحق باشد، نمی تواند دو صورت و دو شکل جداگانه داشته باشد و هر دو نیز، درست و برحق باشند، ناگزیر باید قبول کرد که دست کم، یکی از آن دو ادعا، باطل و گمراهانه است.

وظیفه کسی هم که با چنین افراد یا گروههایی روبرو می‌شود، آن است که سخن و عقیده و ادعای هر دو را، به دقت بررسی کند، تا آنچه را که بر حق است دریابد،

روشن‌تر بگوئیم: نمی شود که دو نفر، در مورد یک موضوع دو ادعای مختلف بکنند، و هر دو نیز درست گفته باشند. یعنی اگر، در چنین مواردی، یقین داشته باشیم که هر دو نفر در اشتباه نیستند، پس باید مطمئن باشیم که بطور قطع، فقط یکی از آنها «حق» می‌گوید و دیگری بر باطل است.

وظیفه کسی هم که با چنین افراد یا گروههایی روبرو می‌شود، آن است که سخن و عقیده و ادعای هر دو را، به دقت بررسی کند، تا آنچه را که بر حق است دریابد، و با انتخاب و پذیرش حق، از باطل دوری کند.

 

این روزها که ایام انتخاب! است، باید دقت کرد.

تنظیم برای تبیان: حسین عسگری

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 23 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: نهج البلاغه،     | نظرات()
Reba.ir
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic