Reba.ir مذهبی فرهنگی - مطالب غرب شناسی

مدافعان علوم انسانی غرب یا غرب‌زده‌های وابسته؟

سید حسین طاهری

كسانی كه این روزها روشنفكرمابانه از علوم انسانی غرب دفاع می كنند و هر گونه نقدی بر آن را بر نمی‌تابند و به حساب عقب ماندگی ذهنی منتقدین می گذارند، در یك كلام در زمره جریانی جا می گیرند كه اساساً مقوله‌ای به عنوان غرب‌زدگی را قبول ندارد. آن هم هیچ قرائتی از غرب‌زدگی را! اعم از نظر مخالفان سطحی‌نگر غرب‌زدگی و یا مخالفانی كه غرب‌زدگی را به‌طور عمیق كاویده و به اصطلاح ته و توی شیطانی آن را در آورده اند.

اگر علوم انسانی غرب مقبول است، پس آنچه به‌عنوان غرب‌زدگی در خلال چند دهه گذشته تا كنون مطرح شده است، چه موضوعاتی را در بر می گیرد؟ آیا مراد از غرب‌زدگی این است كه از علوم تجربی و ریاضی غرب كه ریشه در كاوش های علمی عالمان دنیای اسلام چون ابن سینا و زكریای ریاضی و جابربن حیان و... دارد، نباید استفاده كرد؟! این كه می شود ارتجاع محض!

آنچه در طول چند دهه از جانب بزرگان شریعت و روشنفكران دینی در خصوص غرب‌زدگی مطرح بوده، رجوعش در نهایت به علوم انسانی غرب و نوع نگرش اندیشه غربی از دریچه علوم انسانی به انسان بوده است كه دلیل آن هم روشن است چرا كه انسان قرآنی و انسان طراز تفكر و آموزه های وحیانی هیچ نسبتی با موجود ممسوخ و بی هویتی كه امثال كارل پوپر صهیونی و اسپینوزای ماسونی و هنا آرنت یهودی در كتاب‌های خود مطرح می كنند، ندارد؟

آیا عقل معاد كه فلسفه حیات بر مبنای آن شكل می گیرد، با عقل معاش صرفاً مادی و دنیا زده غرب یكی است؟ آیا آزادی شكورانه ای كه قرآن برای انسان رقم می زند تا كرامت او را محفوظ بدارد با آزادی كفورانه‌ای كه دنیای استكباری غرب منادی آن است و هویت آدمی را می گیرد تا از او ابزاری در دست تولید انبوه و مصرف زدگی مسرفانه بسازد، سنخیتی دارد؟!

آیا عقل رحمانی قرآنی همان عقل شیطانی است كه علوم انسانی غرب برای طاغی ساختن انسان در مقابل خداوند تدارك می بینند كه عده‌ای مغرضانه و بعضی ساده لوحانه این دو را در یك كفه قرار می دهند و منافقانه التقاطی از خدا و شیطان می سازند و دانشگاه‌های ام القرای اسلام را به دانشی قلب شده به نام اصل آلوده می كنند؟

 آیا انسان را از مقام خلیفة اللهی بر كشیدن و در جای خدا به بهانه لیبرال دموكراسی و اومانیسم و اصالت بشر نشاندن و در نهایت مقام خالق و مخلوق را وارونه كردن، چیزی غیر از سوغات علوم انسانی است كه در غرب تدریس می شود؟

آیا مقام محمود آدم كه او را تا اعلی علیین بر می كشد با مقام معلومی كه غربی ها برای بشر تدارك دیده اند و سر از اسفل السافلین بر می آورد، یكی است كه عده ای اینگونه بی محابا سنگ علوم انسانی غرب را به سینه می زنند و تلاش می كنند حق الناس قرآن را با حقوق بشر غرب با یك سنگ محك بزنند؟

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 17 مرداد 1389    | توسط: امین    | طبقه بندی: غرب شناسی، سیاسی،     | نظرات()

مدرنیته و رایحه‌ی باروت

به نقل یکی از کتب تاریخی، به یکی از پیرمردهای الجزایر گفتند که نیروهای فرانسوی آمده اند تا تمدن جدید غرب را در کشور الجزایر گسترش دهند. او بسیار خشک و موجز اما مفید پاسخ داد: پس چرا این همه سلاح با خودآورده اند؟! این پیرمرد از همان ابتدا ارتباط بین مدرنیته غربی و امپریالیزم را درک کرد و این چیزی بود که بسیاری، بعدها دریافتند.
 
 
 
چکیده:
آنچه در پی می آید، سخن از مدرنیته و ارتباط آن با استعمار غربی است. سیستم مدرنیته غربی در واقع همان سیستم امپریالیزم داروینی است. اعتقاد این نوع مدرنیته، بر محوریت انسان در هستی است و اینکه انسان در مدیریت جامعه و تشخیص صحیح از ناصحیح، تنها به عقل خود نیازمند است. عصر اکتشافات جغرافیایی و عصر رنسانس در غرب، عصری است که کشتار میلیونی و استعمار در آن آغاز شد. استعمارگران آمدند و کشورهای عربی و اسلامی را درهم کوبیدند. آنها به انواع روش های استعمارگرانه، ملت ها را به زیر سلطه درآوردند. این نوع مدرنیته، تفکر پیشرفت بی نهایت را به عنوان هدف نهایی انسان مطرح می کند. هدف این پیشروی آن است که انسان غربی جهان را به تسخیر خود درآورد. از مهم ترین نشانه های این پیشرفت، مصرف مداوم و بی حد و حصر منابع طبیعی توسط انسان غربی است. آنها خواهان تسلط بر منابع طبیعی هستند؛ چرا که این امر وعده مدرنیته داروینی به آنهاست.

از بین رفتن خانواده ، بیماری های روانی، تنهایی و غربت، پیدایش انسان تک بعدی، بی بندو باری و...از اثرات مدرنیته غربی است. بنابراین شایسته است همگان متحد شده و برای ایجاد طرح جدید عربی و اسلامی همکاری کنند. این پروژه می کوشد از مدرنیته داروینی که جدای از ارزش ها است، عبور کند. مدرنیته عربی و اسلامی در چهارچوب یک سیستم ارزشی است و معتقد است که تحقق سعادت در پذیرفتن ارزش های انسانی چون عدل و اتحاد و همبستگی است که در واقع، خیر تمام انسانیت در آن است.

سخن از مدرنیته در تمامی زمینه ها در غرب و هم در کشور ما افزایش یافته است: در زمینه سیاسی (دمکراسی)، در زمینه اقتصادی (افزایش خصوصی سازی)، در زمینه تربیتی (تغییر مقررات تحصیلی و هماهنگ ساختن آن با معیارهای جدید غربی). عده ای معتقدند، طبیعت اسلام مخالف با مدرنیته است؛ به همین خاطر برخی از متفکران عرب و اسلام به دفاع از اسلام پرداخته و عکس این مطلب را ثابت کردند. آنها براهین قاطعی مطرح کردند مبنی بر اینکه طبیعت اسلام مخالف با مدرنیته نیست، بلکه با آغوش باز پذیرای آن است و این امکان را دارد که شیوه ها و ارزش های آن را پی ریزی کند.

این بحث اصطلاح مدرنیته را اصطلاحی با معنا و دلالت مشخص در نظر     می گیرد، با این تصور که مدرنیته تاریخی ندارد و سابقه  آن از تمدنی به تمدنی دیگر و یا از یک دوره تاریخی به دوره دیگر متفاوت نیست و تنها یک مدرنیته وجود دارد. ما معمولاً برای فهم معنای دقیق هر اصطلاحی، به فرهنگ های غربی مراجعه می کنیم و پس از آنکه تعاریف مختلف هر اصطلاحی را می خوانیم، تمامی این تعریفات یا یکی از آنها را با اطمینان کامل می پذیریم. اشکالی که در اینجا وجود دارد این است که ما چگونه این تعاریف را ترجمه می کنیم بدون آنکه این تعاریف و میزان مطابقت آنها را با واقعیت ـ چه واقعیت زمان ما باشد چه واقعیت دنیای غرب ـ بررسی کنیم و نیز بدون بررسی تاریخی تحول پدیده ای که این اصطلاح به آن اشاره دارد.

اصطلاح مدرنیته، استثنائی بر این قاعده نیست، در نتیجه، اصطلاح مدرنیته تعاریف بسیاری دارد. اما اجماع نظر بر این است که مدرنیته کاملاً مرتبط با تفکر روشنگری است و سرچشمه این تفکر آن است که انسان محور هستی می باشد. بر اساس این تفکر، انسان در بررسی واقعیت، مدیریت جامعه و یا تشخیص درست از نادرست، تنها به عقل خود نیازمند است.

طبق این چهارچوب، علم اساس تفکر و منبع معانی و ارزش هاست. تکنولوژی نیز ابزار اساسی در تلاش برای تسخیر طبیعت و تکرار ساختار آن در راستای تحقق سعادت و منفعت انسان. برخی این تعریف را تعریفی جامع و مانع و یا حداقل کافی می پندارند. اما اگر این موضوع را با دقت بیشتری بررسی کنیم، در خواهیم یافت که مدرنیته تنها به کارگیری عقل و علم و تکنولوژی نیست بلکه به کارگیری عقل و علم و تکنولوژی، صرف نظر از ارزش هاست. همانطور که در زبان انگلیسی می گویند: value-free .

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 15 دی 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: غرب شناسی،     | نظرات()
Reba.ir
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو